Τρίτη, 27 Μαρτίου 2018

10 κρασιά για την άνοιξη

Η πρόωρη καλοκαιρία του τελευταίου διαστήματος, αρκετά ωραίες μέρες με ένα ζεστό ήλιο το μεσημέρι και ένα παρατεταμένο σούρουπο, είναι μία υπενθύμιση ότι τελικά έφτασε η άνοιξη. Αμέσως αλλάζει και η διάθεσή μας. Φοράμε πιο ελαφρά ρούχα, τρώμε ελαφρύτερα γεύματα και πίνουμε ελαφρότερα κρασιά. Ταυτόχρονα τα περισσότερα οινοποιεία εμφιαλώνουν τα λευκά και τα ροζέ της προηγούμενης χρονιάς, οπότε είναι η τελευταία ευκαιρία για εμάς που μας αρέσουν τα παλαιωμένα κρασιά να βρούμε κάτι από παλαιότερες χρονιές στην αγορά. 

Παρακάτω υπάρχει μία λίστα κρασιών που θεωρώ ότι ταιριάζουν με την εποχή. Όπως τονίζω συνήθως, το παρακάτω άρθρο δεν αποτελεί επ' ουδενί πρόταση αγοράς, αφορά κρασιά που ικανοποίησαν το οινικό γούστο του γράφοντα, είτε γιατί ήταν κάτι εξαιρετικά, είτε γιατί ήταν κάτι το πρωτόγνωρα (όσο πρωτόγνωρο μπορεί να είναι ένα κρασί). Επίσης το παρακάτω άρθρο δεν αποτελεί την προσπάθεια προώθησης κάποιου οινοποιείου, ή δικτύου διακίνησης (όπως συνηθίζεται τελευταίως). Οι μοναδικοί περιορισμοί που μπήκαν στην λίστα ήταν α) τα κρασιά να είναι ελληνικής παραγωγής και β) να συμμετέχει μόνο ένα κρασί ανά παραγωγό. 

Οινοποιείο Ντούγκος - Μεθ' Υμών Acacia 2016

Ένα από τα πρώτα οινοποιεία στην Ελλάδα που χρησιμοποίησαν βαρέλι ακακίας. Σε σχέση με το δρύινο βαρέλι το βαρέλι της ακακίας αφήνει μία πιο διακριτική υπογραφή, με περισσότερο ανθικό χαρακτήρα. Το κρασί έχει χρυσοκίτρινο χρώμα, σύνθετο αρωματικό χαρακτήρα, με φρέσκα κι εξωτικά κίτρινα φρούτα και εσπεριδοειδή. Λιπαρό, πλούσιο στόμα, κρυστάλλινη οξύτητα, με μακρά επίγευση. Τελικά η επιλογή του βαρελιού δικαιώνει τον παραγωγό.


Τετράμυθος - Μηλιά Λευκή 2015

Ένα Sauvignon Blanc που ισορροπεί ανάμεσα στον Παλιό και στον Νέο Κόσμο. Χρώμα χρυσοκίτρινο, αρώματα εσπεριδοειδών αλλά και τροπικών φρούτων, διανθισμένα με νότες ανθικές, βοτανικές και βανίλιας. Γεμάτο στόμα, δροσιστική οξύτητα και μακρά επίγευση. Ιδανικό να συνοδεύσει λευκά κρέατα, ψάρια και μαλακά λευκά τυριά.

Ζαφειράκης - Πρόποδες 2016

Ένα ελληνικό κρασί με έντονα γαλλικό χαρακτήρα. Ζυμώνει και στη συνέχεια ωριμάζει για 12 μήνες σε ξύλινες δεξαμενές των 2400 λίτρων με χρήση αποκλειστικά ιθαγενών ζυμών. Ως αποτέλεσμα στο κρασί υπάρχουν διακριτικά άρωμα ξύλου που όμως είναι πολύ καλά ενσωματωμένα στο κρασί. Στο στόμα κυριαρχεί ένας ορυκτός χαρακτήρας που θυμίζει τσακμακόπετρα, χαρακτηριστικός στα περισσότερα κρασιά του οινοποιείου.  Φινετσάτο κρασί με μέτριο όγκο, πολύ καλή οξύτητα, αλλά και ισορροπία. 


Δουλουφάκης - Αφρώδης Λευκός 2015 

Διαφημίζεται ως το πρώτο αφρώδες κρασί, παρασκευασμένο με τη méthode traditionnelle, από 100% Βιδιανό. Κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να διαφημιστεί ως ένα πολύ καλό αφρώδες κρασί. Το δύσκολο έργο του παραγωγού ήταν να παντρέψει την οξύτητα και τη λιπαρότητα του Βιδιανου με τις φυσαλίδες. Παρόλα αυτά  τα κατάφερε μια χαρά. Το χρώμα στο ποτήρι είναι ελαφρώς κίτρινο με πρασινωπές ανταύγειες. Ο αφρισμός είναι εξαιρετικός και έντονος, με συνεχόμενο “κορδόνι” από μικρές φυσαλίδες. Εκεί όμως που ξεκινά το μεγάλο ενδιαφέρον είναι όταν το πλησιάσεις στη μύτη σου. Μύτη πολύπλοκη, με τα αρώματα της ζύμωσης να κυριαρχούν ενώ στο υπόβαθρο ανιχνεύει κανείς λευκόσαρκα φρούτα και νύξεις πυρηνόκαρπων. Στόμα δροσιστικό από τη ζωηρή οξύτητα και μέτρια(+) επίγευση. Για πρώτη προσπάθεια είναι αρκετά εντυπωσιακό.

Pure Santorini 2014

Ένα από τα καταφανή οινικά εγκλήματα στην Ελλάδα είναι η κατανάλωση υπερβολικά φρέσκων λευκών κρασιών και ειδικά των κρασιών της Σαντορίνης. Ο λιτός γεμάτος γωνίες χαρακτήρας της νιότης τους μετά από μερικά χρόνια αλλάζει και μετατρέπονται σε πραγματικά μεγάλα κρασιά. Εδώ λοιπόν έχουμε ένα κρασί πολύ υψηλού επιπέδου με χρυσοκίτρινο χρώμα, αυστηρή μύτη όπου ξεχωρίζουν εσπεριδοειδή και λευκόσαρκα φρούτα μέσα σε ένα ορυκτό υπόβαθρο. Στο στόμα η κοφτερή οξύτητα της νιότης παραμένει απλά τώρα φαίνεται πιο δεμένη με το υπόλοιπο κρασί, δίνοντας έτσι ένα τρομερά ισορροπημένο αποτέλεσμα. Γεμάτο στόμα, αλλά ταυτόχρονα φινετσάτο, με την ορυκτότητα να είναι σε πρώτο πλάνο. Τέλος στην μακρά επίγευση κυριαρχούν τα εσπεριδοειδή.

Οινογένεσις - Φεγγίτες Ροζέ 2017

Άλλο ένα ελληνικό κρασί με γαλλικό χαρακτήρα. Χρώμα ανοιχτό σομόν με μοβ ανταύγειες και έντονα ανθική μύτη. Στόμα ευχάριστο, φρουτώδες, γεμάτο, με πολύ καλή οξύτητα και διάρκεια. Προσοχή δεν έχει φτιαχτεί για απεριτίφ. Προτιμά να συνοδεύει φαγητό, κυρίως ελαφριά πιάτα ζυμαρικών και ριζότο, αλλά και  πιάτα της μεσογειακής κουζίνας.


Oenops Wines - Απλά Ροζέ 2017

Ένα περίεργο blend (Ξινόμαυρο με Cabernet Sauvignon) που δύσκολα δίνει  καλά αποτελέσματα. Παρόλα αυτά ο Νίκος Καρατζάς τόλμησε και από το αποτέλεσμα δικαιώνεται. Χρώμα σομόν με πορτοκαλί ανταύγειες. Μύτη κομψή, με αρώματα μικρών κόκκινων φρούτων, μαρμελάδας ντομάτας, ανθικές-βοτανικές νύξεις. Στόμα δροσερό με πολύ καλή οξύτητα, που ακολουθεί τη μύτη. Μέτριας διάρκειας τελείωμα. Ταιριάζει με τα περισσότερα φαγητά της ελληνικής κουζίνας αλλά και πίτσες, ζυμαρικά με κόκκινες σάλτσες.


Διαμαντάκος - Νάουσα 2015 

Μία Νάουσα που ισορροπεί ανάμεσα σε αυτό που συνηθίσαμε να λέμε νέο και παλιό στυλ οινοποίησης. Χρώμα ρουμπινί, μύτη πολύπλοκη με αρώματα κόκκινων φρούτων με νότες πάστας ελιάς και αρώματα από το βαρέλι (βανίλια και γλυκά μπαχάρια) που όμως δεν ενοχλούν. Στόμα κομψό και πολύπλοκο που ακολουθεί τη μύτη. Αρκετά τανικό, χωρίς όμως οι τανίνες να γίνονται ενοχλητικές με εξαιρετική οξύτητα και μακρύ τελείωμα. Σίγουρα αυτό το κρασί μπορεί να παλαιώσει μία 5ετία ακόμη αλλά και τώρα είναι απολαυστικό, ειδικά συνοδεύοντας λιπαρά κρέατα όπως ο πασχαλινός οβελίας. 

Αμπελώνες Θυμιόπουλου - Terra Petra Ραψάνη 2015

Μία νέα πρόταση από αμπελώνες ηλικίας 15-50 ετών σε αρκετά μεγάλο υψόμετρο στην περιοχή της Ραψάνης. Χρώμα ρουμπινί, με μύτη μέτριας έντασης όπου κυριαρχούν αρώματα κόκκινων μικρών φρούτων και γλυκά μπαχάρια με ανθικές-βοτανικές νύξεις σε ένα υπόβαθρο όπου κυριαρχεί το βαρέλι, χωρίς όμως να επιβάλλεται στο σύνολο. Στο στόμα ξεχωρίζει η υψηλή οξύτητα καθώς και η υποδειγματική ισορροπία. Οι τανίνες είναι παρούσες χωρίς όμως να γίνονται επιθετικές ή να κουράζουν. Η γευστική παλέτα ακολουθεί τη μύτη μόνο που εδώ το βαρέλι βγαίνει ελάχιστα πιο έντονο. Τέλος η επίγευση είναι μακρά και ευχάριστη. Μία ακόμη καλή πρόταση για το πασχαλινό τραπέζι.


Οινοποιία Αϊβαλή - Deux Dieux 2015 

Αν και πρόκειται για ένα οινικό βρέφος, έπρεπε να το δοκιμάσω. Ένα νέο blend από Αγιωργίτικο και Syrah από επιλεγμένα αμπελοτόπια της Νεμέας (τα προηγούμενα χρόνια είχε κυκλοφορήσει ως Blend Αγιωργίτικου με Cabernet Sauvignon). Χρώμα ρουμπινί, αδιαπέραστο, με μοβ ανταύγειες. Μύτη σύνθετη με αρώματα ώριμων κόκκινων φρούτων, γλυκά μπαχάρια και αρώματα από το βαρέλι (βανίλια και καπνός). Στόμα συμπυκνωμένο, χωρίς όμως να σε λιγώνει, παρά το υψηλό αλκοόλ, μιας που η οξύτητα καταφέρνει να το ισορροπήσει. Μαλακές αλλά αισθητές τανίνες και επίγευση μακρά και πολύπλοκη. Συμβουλή μου είναι να το περιμένετε 2-3 το ελάχιστο πριν το καταναλώσετε. 

Τετάρτη, 28 Φεβρουαρίου 2018

Η ενδεκάδα των Οινοφίλων

Σε κάθε οινικό event, σε κάθε συνάθροιση οινοφίλων, σε κάθε γευσιγνωσία συναντάς ένα πολύχρωμο πλήθος ανθρώπων που ενδιαφέρονται, άλλος λιγότερο κι άλλος περισσότερο για το κρασί. Αρκετοί από αυτούς είναι απλοί οινόφιλοι, αλλά κάποιοι έχουν και επαγγελματική σχέση με το κρασί. Με τον καιρό διαπιστώνεις ότι μπορείς να κωδικοποιήσεις τις συμπεριφορές τους και να τους κατατάξεις σε κατηγορίες. Οπότε αν παρακάτω αναγνωρίσετε τον εαυτό σας μην τρομάξετε. Το άρθρο αυτό δεν έχει γραφεί προσωπικά για εσάς, δεν είστε οι μοναδικοί, υπάρχουν και άλλοι με τα ίδια χαρακτηριστικά και συμπεριφορές. Φυσικά κάποιοι χαρακτήρες μπορεί να αποτελούν ένα συνδυασμό τον παρακάτω κατηγοριών.

α) Ο τύπος "μόνο το κόκκινο είναι κρασί". Θεωρεί ότι αν το κρασί δεν είναι τανικό με γεμάτο σώμα και 14% αλκοόλ τουλάχιστον δεν αξίζει να το πιει. Το λευκό κρασί δεν υπάρχει στο λεξιλόγιό του, ενώ αν του μιλήσεις για ροζέ κρασί θα σε κοιτάξει περίεργα λες και έχεις κάποιο πρόβλημα. Μην του μιλήσετε επίσης για επιδόρπιους ή αφρώδεις οίνους. Ιδιαίτερη αδυναμία στα super τανικά κρασιά που μουδιάζουν το στόμα σαν νοβοκαΐνη.

β) Ο τύπος "ένα ελαφρύ ροζέ". Βρίσκεται στον αντίποδα με τον προηγούμενο. Δε βάζει με τίποτα κόκκινο κρασί στο στόμα του. Προτιμά τα ελαφρά λευκά, αλλά βρίσκεται στο στοιχείο του με το ροζέ κρασί, ειδικά όταν αυτό έχει μερικά υπολειπόμενα σάκχαρα. Από αφρώδεις οίνους πίνει μόνο ότι γλυκίζει στο στόμα. Ιδιαίτερη αδυναμία στα κρασιά τύπου bubblegum. 


γ) Ο τύπος "νέο βαρέλι". Του αρέσουν κρασιά με έντονο νέο βαρέλι, ειδικά τα κρασιά που έχουν υποστεί μηλογαλακτική ζύμωση. Του αρέσουν τα αρώματα του βουτύρου, της σοκολάτας, του κακάο και του καπνού. Δεν μπορεί επ' ουδενί να δοκιμάσει κρασί, ειδικά λευκό, που δεν έχει περάσει από βαρέλι. Θεωρεί οτιδήποτε καταναλώνεται χωρίς να έχει περάσει από βαρέλι ως ξύδι. Ιδιαίτερη αδυναμία στα Chardonnay που έχουν περάσει 12 τουλάχιστον μήνες σε αμερικάνικο βαρέλι.

δ) Ο αντισυμβατικός τύπος. Δοκιμάζει ότι πιο περίεργο υπάρχει. Natural wines, orange wines, κρασί ζυμωμένο σε αμφορείς, σπάνιες ποικιλίες, περίεργες οινοποιήσεις, Sherry, Porto, Vin Jaune είναι το φόρτε του. Μην του δώσετε να δοκιμάσει συνηθισμένα κρασιά του εμπορίου. Απεχθάνεται τα κρασιά μαζικής παραγωγής, προτιμά κρασιά από μικρά κτήματα και δε δέχεται μύγα στο σπαθί του.  Ιδιαίτερη αδυναμία στα βιοδυναμικά κρασιά.

ε) Ο τύπος του ξερόλα. Γυρνά από event σε event με ένα σημειωματάριο όπου σημειώνει τα πάντα. Ζαλίζει τους παραγωγούς με ερωτήσεις, που συνήθως της απαντά ο ίδιος. Προβάλει προς τα έξω μία προσωπικότητα γνώστη. Στην καλύτερη είναι ημιμαθής, στη χειρότερη δεν ξέρει που του παν τα τρία. Δεν τον ενδιαφέρει να μάθει, απλά να φανεί προς τα έξω ότι είναι ειδήμων επί παντώς οινικού θέματος.  Ιδιαίτερη αδυναμία στον εαυτό του.

στ) Ο τύπος του υγιεινιστή. Γυμνάζεται ανελλιπώς, πίνει συντηρητικά, κυρίως ελαφρά κόκκινα κρασιά. Παρόλα αυτά του αρέσει η ενασχόληση με το κρασί. Λειτουργεί στερεοτυπικά, επισκέπτεται μόνο συγκεκριμένους οινοποιούς και δύσκολα θα δοκιμάσει κάτι καινούριο. Το κακό είναι ότι σταματά να πίνει μετά το δεύτερο ποτήρι. Ιδιαίτερη αδυναμία στα ήπια Merlot.

ζ) ο τύπος του σνομπ γευσιγνώστη. Θεωρεί ότι έχει την αλάθητη μύτη και το αλάθητο στόμα. Μπορεί να αναγνωρίσει 50 διαφορετικά αρώματα σε κάθε κρασί, και να σου γράψει 5 σελίδες περιγραφή για την entry level ετικέτα του κάθε κτήματος. Ιδιαίτερη αδυναμία στα κρασιά μονόκερους που τα ΄χει δοκιμάσει μόνο αυτός κι έτσι οι υπόλοιποι δεν μπορούν να εκφράσουν γνώμη.

η) ο τύπος του ταξιδεμένου. Έχει γυρίσει τον μισό κόσμο και έχει επισκεφτεί οινοποιεία και στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Κάθε φορά που δοκιμάζει ένα κρασί το συγκρίνει με τα κρασιά που έχει δοκιμάσει στα ταξίδια του και θα σου επισημάνει ότι δεν είναι τόσο καλό όσο ότι έχει δοκιμάσει στο 3ο του ταξίδι στην Ιταλία στο οινοποιό του XYZ χωριού. Ιδιαίτερη αδυναμία στο κρασί αλλά και στα ταξίδια.

θ) ο τύπος του hardcore οινόφιλου. Συνήθως ηλικίας άνω των 40, έχει στο κελάρι του περισσότερα κρασιά από τα περισσότερα εστιατόρια. Μπορεί να φαίνεται snob και συνήθως είναι ανοικτός μόνο σε συζητήσεις υψηλού οινικού επιπέδου. Συνήθως έχει εμμονές με συγκεκριμένες οινικές περιοχές (Bordeaux, Bourgogne, Alsace, Tuscan κλπ) και γνωρίζει λεπτομερώς κτήματα και τρύγους. Ιδιαίτερη αδυναμία στο κελάρι του. 


ι) ο τύπος του κοινωνικού οινόφιλου. Έχει πιο πολλούς φίλους στα social media και από τηλεπερσόνες. Ανεβάζει φωτογραφία στο Instagram κάθε φορά που ανοίγει ένα μπουκάλι, κοινοποιεί στο facebook τα winebar και τα εστιατόρια που επισκέπτεται, ανεβάζει κριτικές στο trip advisor, κοινοποιεί σε όλους την μπριζόλα που του σέρβιραν. Ιδιαίτερη αδυναμία στα like.


ια) ο τύπος "αγγαρεία κάνω ποινήν εκτίω". Εργαζόμενος στο χώρο του κρασιού ο οποίος επιστρατεύθηκε για να επανδρώσει το stand κάποιου παραγωγού ή για να κάνει κάποια γευσιγνωσία. Βαριέται που ζει και βγαίνει τόσο στο βλέμμα όσο και στην συμπεριφορά του. Ιδιαίτερη αδυναμία στην γκρίνια.


Τρίτη, 19 Δεκεμβρίου 2017

Οινική ανασκόπηση 2017

Άλλη μια χρόνια φτάνει στο τέλος της, κι όπως κάθε χρόνο, κάθε «καθώς πρέπει» οινικό blog θα δημοσιεύσει τα κρασιά των γιορτών, της χρονιάς κλπ. Το Vinologio, όπως ξαναείπα και πέρυσι τυγχάνει πολύ «καθώς πρέπει» blog, οπότε δεν θα μπορούσε να μην δημοσιεύσει μία οινική ανασκόπηση. Τα κρασιά αυτά δοκιμάστηκαν αρκετές φορές μέσα στη χρονιά, σε οργανωμένες γευσιγνωσίες, σε οινοεστιατόρια, σε wine bars, σε εξειδικευμένες κάβες, είτε ακόμη σε εκθέσεις οίνου και  επισκέψεις σε οινοποιεία, σχεδόν πάντα με παρέα έτσι ώστε να ανταλλάσσονται απόψεις και να γίνεται ένας γόνιμος διάλογος γύρω από κάθε ετικέτα. Επίσης κάποια από αυτά τα κρασιά δεν κυκλοφορούν ακόμη στην αγορά. 

Όπως λέω επίσης γράφω κάθε χρονιά το παρακάτω άρθρο δεν αποτελεί πρόταση αγοράς, ούτε έχει σαν σκοπό την ανάδειξη του «πρωταθλητή» των κρασιών. Η ενασχόληση με το κρασί δεν είναι πρωταθλητισμός. Είναι ανταλλαγή απόψεων και μία πρόκληση για βελτίωση τόσο αυτών που δοκιμάζουν, όσο και των παραγωγών. Τονίζω λοιπόν για ακόμη μια φορά ότι το παρακάτω άρθρο αφορά κρασιά που ικανοποίησαν το οινικό γούστο του γράφοντα, είτε γιατί ήταν κάτι το εξαιρετικό, είτε γιατί ήταν κάτι το πρωτόγνωρο (όσο πρωτόγνωρο μπορεί να είναι ένα κρασί). Επίσης το παρακάτω άρθρο δεν αποτελεί την προσπάθεια προώθησης κάποιου οινοποιείου, ή δικτύου διακίνησης (όπως συνηθίζεται τελευταίως).
Τέλος στη λίστα αυτή περιλαμβάνει μόνο ελληνικά κρασιά, και συμμετέχει μόνο ένα κρασί από κάθε οινοποιείο. Διαφορετικά φοβάμαι ότι η λίστα αυτή θα περιείχε κυρίως κρασιά του διεθνή αμπελώνα.


Καμάρα Pure, Nibus Ritinitis 2016



Μια ιδιαίτερη ρετσίνα, με προδιαγραφές orange wine και τρομερά εκφραστικό στόμα που ταιριάζει απόλυτα με την ελληνική κουζίνα. Εκ πρώτης όψεως το θολό, σχεδόν πορτοκαλί χρώμα δε σε προϊδεάζει για το τι ακριβώς συμβαίνει μέσα στο μπουκάλι. Στη μύτη κυριαρχούν βότανα και φρύγανα της ελληνικής υπαίθρου (θυμάρι, ρίγανη) αλλά και αρώματα κυρίως πικρών εσπεριδοειδών. Το στόμα είναι ιδιαίτερα πλούσιο και πέρα από τα βότανα και τα εσπεριδοειδή αναγνωρίζει κανείς ώριμα βερίκοκα. Η επίγευση είναι ιδιαίτερα ευχάριστη και μακρά. Συνολικά ένα ιδιαίτερα ισορροπημένο κρασί με ιδιαίτερη γεύση. Βάλτε το δίπλα σε λαδερά, μεζέδες, ψάρια, θαλασσινά, ακόμη και λευκά κρέατα.


Κτήμα Σιγάλας - Καβαλιέρος 2014 

Το έχω ξαναπεί ότι ορισμένες φορές κάποια κρασιά βγαίνουν στην αγορά πολύ πριν να είναι έτοιμα να καταναλωθούν. Το ζήτημα είναι αρκετά περίπλοκο και έχει να κάνει τόσο με την ανωριμότητα της αγοράς, όσο και με τη βιωσιμότητα των οινοποιείων. Εδώ λοιπόν έχουμε ένα κρασί που μόλις άρχισε να ενηλικιώνεται. Χρώμα που πάει προς το ανοικτό χρυσαφί και μύτη χαρακτηριστική της Σαντορίνης, αυστηρή, όπου κυριαρχούν τα εσπεριδοειδή και η ορυκτότητα. Η μαγεία όμως ξεδιπλώνεται όταν το βάλεις στο στόμα, όπου η πολυπλοκότητα και η φινέτσα συναντούν την απόλυτη ισορροπία και το μακρύ τελείωμα. Ένα από τα πλέον απολαυστικά κρασιά που δοκίμασα φέτος. Δυστυχώς όμως ήταν και μία από τις τελευταίες φιάλες.

Κυρ Γιάννη - Αφρώδης Ροζέ Methode Traditionelle 2013



Ένα αφρώδες από 100% ξινόμαυρο που δυστυχώς δεν κυκλοφόρησε ακόμη στην αγορά. Πολύ καλός αφρισμός με επίμονα κορδόνια φυσαλίδων και μύτη με αυτολυτικά αρώματα ζύμης που συμπληρώνονται από ποικιλιακά αρώματα (φράουλας και κόκκινων φρούτων του δάσους). Στο στόμα η οξύτητα ισορροπεί με τα ελάχιστα ζάχαρα και αφήνει μία πολύ μακρά και ευχάριστη επίγευση. 

Κτήμα Αβαντίς - Syrah Freedom 2016

Οφείλω να ομολογήσω ότι ήμουν και παραμένω επιφυλακτικός με τα φυσικά-αθείωτα κρασιά. Κυρίως με ανησυχεί η παλαίωσή τους στο χρόνο και δευτερευόντως με προβληματίζει το ότι δεν είναι όλες οι χρονιές κατάλληλες για την δημιουργία φυσικών κρασιών. Πρέπει το φαινολικό δυναμικό και το αλκοόλ να είναι αρκετά υψηλά, ώστε οι τανίνες και το αλκοόλ να προστατεύουν το κρασί κατά την παλαίωσή του. Το χρώμα είναι βαθύ ρουμπινί με μοβ ανταύγειες, που φανερώνουν την νεαρή του ηλικία. Όταν το δοκίμασα για πρώτη φορά η μύτη ήταν κάπως κλειστή, αναγωγική. Αν του δόσεις όμως λίγο χρόνο η επαφή με το οξυγόνο το ζωντανεύει. Η μύτη πλημμυρίζει από πλούσιο σκουρόχρωμο φρούτο σε ένα ανθικό υπόβαθρο, ενώ το στόμα είναι ζωντανό και συναρπαστικό με κομψές τανίνες και μακρύ τελείωμα. Ξαναλέω ότι είμαι επιφυλακτικός για την παλαίωση του, αλλά ευχαρίστως πίνεται και τώρα. Μία διαφορετική προσέγγιση στην οινοποίηση του Syrah στην Ελλάδα.


Αμπελώνες Θυμιόπουλου - Alta Naoussa 2015

Ο Απόστολος Θυμιόπουλος έχει συνδέσει το όνομά του με το ξινόμαυρο και είναι από τους πρώτους που δοκίμασαν να ξεφύγουν από τις rustique οινοποιήσεις και να δημιουργήσουν ένα νέο στυλ. Όπως είναι προφανές ο Απόστολος είναι ένας τολμηρός οινοποιός που δεν του αρέσει να ακολουθεί την πεπατημένη. Το νέο του οινικό concept η Alta Naoussa, είναι μία διαφορετική Νάουσα από ορεινά αμπελοτόπια. Μιλάμε για ένα κρασί φινετσάτο, αέρινο που θυμίζει τα κρασιά των ορεινών αμπελώνων της Ιταλίας, της Ελβετίας και της Γαλλίας. Το φρούτο είναι ο πρωταγωνιστής με το χαρακτηριστικό μπουκέτο του ξινόμαυρου με βύσσινα και κόκκινα φρούτα του δάσους. Το μέτριο σώμα δε στερείται δομής, ούτε των χαρακτηριστικών τανινών και οξύτητας του ξινόμαυρου. Το τελείωμα χωρίς να είναι μακρύ είναι ιδιαίτερα ευχάριστο. Το κρασί δεν έχει κυκλοφορήσει ακόμη, οπότε θα πρέπει να αναμένετε λίγο ακόμη μέχρι να το δοκιμάσετε.    

Οινοποιείο Δαλαμάρα - Entre deux Grêles 2014

Μία φυσική οινοποίηση Νεγκόσκας από μία χρονιά ιδιαίτερα καταστροφική για την περιοχή της Νάουσας με χαμηλό αλκοόλ. Αν την είχα δοκιμάσει τυφλά θα έλεγα ότι θα είχα να κάνω με μία οινοποίηση Βουργουνδίας. Μιλάμε για φινέτσα και ισορροπία πρωτόγνωρα τόσο για την ποικιλία της Νεγκόσκα, όσο και για την Νάουσα εν γένει. Μία υποψία Brett στην μύτη κάνει το αποτέλεσμα πιο πολύπλοκο χωρίς να γίνεται ενοχλητική. 

Πιερία Ερατεινή - Ερατεινές Ευχές Ερυθρός 2009

Όπως έχω πει πολλές φορές, οι οινόφιλοι συνήθως εστιάζουμε στις κορυφαίες ετικέτες των κτημάτων και αγνοούμε πολλά διαμάντια από τις εισαγωγικές τους ετικέτες. Ξανακοιτάζοντας τις σημειώσεις μου για αυτό το κρασί βλέπω ότι έχουμε να κάνουμε με ένα κρασί με έντονο ερυθρό ρουμπινί χρώμα, υπερσυμπυκνωμένη μύτη όπου κυριαρχούν κόκκινα φρούτα και δαμάσκηνα με νύξεις μπαχαρικών. Τα αρώματα της μύτης περνάνε και στο στόμα όπου η παλέτα συμπληρώνεται με νύξεις σοκολάτας-κακάο, και μπαχαριών. Το βαρέλι έχει ενσωματωθεί πλήρως στο κρασί. Αξιοσημείωτη η ισορροπία τανινών-αλκοόλ-οξύτητας. Η επίγευση είναι ιδιαίτερα μακρά και ευχάριστη.


Κτήμα Πατεριανάκη - Μελισσινός 2004

Η ετικέτα επάνω γράφει Οίνος Παλαίωσης, αλλά δεν νομίζω ότι όταν εμφιάλωναν αυτό το κρασί οι άνθρωποι του Κτήματος Πατεριανάκη πίστευαν ότι θα αντέξει τόσο καλά στο χρόνο. Πρώτη θετική έκπληξη ο φελλός ο οποίος ήταν σε άριστη κατάσταση. Στο ποτήρι το χρώμα ήταν βαθύ πορφυρό με πορτοκάλι μηνίσκο. Η επόμενη έκπληξη έρχεται πλησιάζοντας το κρασί στη μύτη. Αρώματα βουτύρου, κακάο και αποξηραμένων φρούτων (δαμάσκηνο και βύσσινο) δίνουν μία τεράστια πολυπλοκότητα. Το στόμα ακολουθεί τη μύτη, αλλά τα φρούτα βγαίνουν πιο φρέσκα. Η έντονη οξύτητα ισορροπεί με τις μαλακές τανίνες και το αλκοόλ και η επίγευση είναι ευχάριστη και μακρά. Συνολικά μία αποκάλυψη!

Οικονόμου - Σητεία 1999

Άλλο ένα αντισυμβατικό κρασί. Το χρώμα μπορεί να φαίνεται κουρασμένο με έντονα κεραμιδί μηνίσκο, η μύτη όμως είναι ιδιαίτερα ζωντανή και πολύπλοκη με ώριμα φρούτα, σε ένα υπόβαθρο από ανθικά και βοτανικά αρώματα. Στόμα συμπυκνωμένο, θερμό αλλά και φινετσάτο ταυτόχρονα, όχι πληθωρικό αλλά έντονο, τέλεια ισορροπημένο. Το βαρέλι σχεδόν δεν υπάρχει, τόσο στο στόμα, όσο και στη μύτη, συμβάλλοντας στην κομψότητα του κρασιού. Ιδιαίτερα μακρύ και ευχάριστο τελείωμα. Νομίζω ότι δεν υπάρχει άλλο ανάλογο κρασί σε ολόκληρη την Ελλάδα.


Τσάνταλης - Επιλεγμένη Ραψάνη 1995

Ένα κρασί για σεμινάριο παλαίωσης. Χρώμα βαθύ πορφυρό με τον μηνίσκο να πορτοκαλίζει ελάχιστα. Στη μύτη μια τρομερή πολυπλοκότητα και ένταση, όπου το φρούτο, τα μπαχαρικά και η γλυκόριζα συμπληρώνονταν από γήινα αρώματα (μανιτάρια, forest floor). Στο στόμα μία τρομερή ισορροπία και φινέτσα με την οξύτητα να υποστηρίζει το σώμα και το αλκοόλ. Η επίγευση ήταν τρομερά μακρά και ευχάριστη. Δεν ξέρω αν υπάρχουν άλλες φιάλες διαθέσιμες στο οινοποιείο, αλλά αν το βρείτε κάπου καλοσυντηρημένο μην διστάσετε να το αγοράσετε. Δε νομίζω όμως ότι αξίζει να το ρισκάρει κάποιος με περαιτέρω παλαίωση. Καλύτερα να το απολαύσετε έτσι όπως είναι τώρα. Δεν μπορεί να γίνει καλύτερο.

Υστερόγραφο

Το παραπάνω άρθρο επ’ ουδενί λόγο δεν αποτελεί πρόταση αγοράς. Αποτελεί μια προσωπική οινική καταγραφή. Η δική μου πρόταση είναι να δοκιμάσετε όσα περισσότερα ελληνικά κρασιά μπορείτε και να βρείτε ποια ταιριάζουν στο προσωπικό σας γούστο.

Δευτέρα, 30 Οκτωβρίου 2017

10 κρασιά για το φθινόπωρο...

Μπορεί το ημερολόγιο να δείχνει τέλη Οκτωβρίου, αλλά στην πράξη μέχρι τώρα ζήσαμε ένα παρατεταμένο Σεπτέμβριο. Ο καιρός το προηγούμενο διάστημα ήταν αρκετά καλός, με θερμοκρασίες των 25°C. Παρόλα αυτά η διάθεση σιγά σιγά αλλάζει, η θερμοκρασία πέφτει, άρχισαν τα πρωτοβρόχια και οινικά αρχίζουμε να καλοβλέπουμε τα κόκκινα κρασιά (όχι ότι τα είχαμε παραμελήσει όλο το καλοκαίρι).  Ταυτόχρονα αλλάζει και η κουζίνα και τα καλοκαιρινά λαχανικά δίνουν τη θέση τους στα φθινοπωρινά. Τι πίνουμε λοιπόν το φθινόπωρο; Περνάμε σε πιο σωματώδη και λιπαρά λευκά και σε πιο εκφραστικά κόκκινα κρασιά. Η παρακάτω λίστα περιέχει μερικά από τα αγαπημένα μου κρασιά για αυτή την εποχή. Αν και ο πειρασμός να συμπεριληφθούν και ετικέτες εισαγωγής στη λίστα ήταν μεγάλος, τελικά η λίστα αποτελείται μόνο από ελληνικά κρασιά και μάλιστα μόνο ένα κρασί από κάθε οινοποιείο.  Για ακόμη μία φορά θα πρέπει να πούμε ότι αυτή η λίστα δεν αποτελεί πρόταση αγοράς. Αντιπροσωπεύει μόνο το προσωπικό γούστο του γράφοντα και τίποτα παραπάνω.

Δουλουφάκης, Δάφνιος Βιδιανό 2016. 

Κίτρινο χρυσαφί χρώμα. Στη μύτη κυριαρχούν τα εσπεριδοειδή και ανθικά αρώματα. Στόμα πλούσιο, λιπαρό, γεμάτο αλλά και ισορροπημένο με ώριμα εσπεριδοειδή, πυρηνόκαρπα, και νύξεις τροπικών φρούτων. Το τελείωμα είναι μακρύ και ευχάριστο. Ένα κρασί που μπορεί να το βάλεις δίπλα σε ψαρικά, θαλασσινά αλλά και πιάτα ζυμαρικών και ριζότο.

Κτήμα Μερκούρη, Κόμη της Βερενίκης Viognier 2016. 

Χρυσοκίτρινο χρώμα, τυπική, έντονη μύτη, με όπου κυριαρχούν τα ώριμα πυρηνόκαρπα φρούτα ενώ στο υπόβαθρο ανιχνεύει κανείς ανθικά αρώματα, αρώματα εσπεριδοειδών και αρώματα βαρελιού. Πλούσιο, λιπαρό, γεμάτο στόμα με μέτρια οξύτητα και μέτρια(+) επίγευση. Ιδανικός παρτενέρ για τα περισσότερα πιάτα της φθινοπωρινής κουζίνας.

Παπαϊωάννου, Λυρικός Roussanne 2013. 


Ένα από τα ελάχιστα κρασιά που παράγονται στην Ελλάδα από τη γαλλική ποικιλία Roussanne. Η παλαίωση φαίνεται πρωτίστως στο λεμονί χρώμα αλλά και από τις ελαφρώς οξειδωτικές νύξεις στη μύτη, όπου όμως κυριαρχούν τα αρώματα ξύλου, βανίλιας, μελιού, εσπεριδοειδών και πυρηνόκαρπων φρούτων. Το κρασί θα ωφεληθεί από ένα σύντομο αερισμό, μιας που η μύτη ανοίγει κι άλλο και γίνεται πιο πολύπλοκη. Στόμα λιπαρό, μέτριας οξύτητας και ισορροπημένο. Τα αρώματα της μύτης περνάνε και στο στόμα όπου πάλι μία ελαφρά οξείδωση συνεισφέρει στην πολυπλοκότητα χωρίς να γίνεται ενοχλητική. Μέτρια σε ένταση και έκταση επίγευση με κάπως πικρό τελείωμα. Συνοδεύει λευκά κρέατα και λιπαρά ψάρια, αλλά δε θα πει όχι και σε πιάτα ανατολίτικης κουζίνας.

Οινογένεσις, X Δέκα λευκός 2011. 

Ένα λευκό παλαίωσης από τρεις γαλλικές ποικιλίες Sauvignon Blanc (55%), Ugni Blanc (15%) και Semillion. Πολύπλοκη μύτη με υπερώριμα λευκόσαρκα φρούτα και κάποιες ανθικές νότες, με το βαρέλι παρόν, αλλά χωρίς να καπελώνει τα υπόλοιπα αρώματα. Στο στόμα αυτό που εντυπωσιάζει είναι το ρωμαλέο για λευκό κρασί σώμα, η λιπαρότητα και η τρομερή ισορροπία. Τα αρώματα της μύτης περνάνε στο στόμα και κάποιες ελαφρώς οξειδωτικές νύξεις συνεισφέρουν στην πολυπλοκότητα. Ένα κρασί που με τον πλούτο του μπορεί να συνοδεύσει τα περισσότερα φθινοπωρινά πιάτα.

Καμάρα Pure, Nibus Ritinitis

Μια ιδιαίτερη ρετσίνα, με προδιαγραφές orange wine και τρομερά εκφραστικό στόμα που ταιριάζει απόλυτα με την ελληνική κουζίνα. Εκ πρώτης όψεως το θολό, πορτοκαλί σχεδόν χρώμα δε σε προϊδεάζει για το τι ακριβώς συμβαίνει μέσα στο μπουκάλι. Στη μύτη κυριαρχούν βότανα και φρύγανα της ελληνικής υπαίθρου (θυμάρι, ρίγανη) αλλά και αρώματα κυρίως πικρών εσπεριδοειδών. Το στόμα είναι ιδιαίτερα πλούσιο και πέρα από τα βότανα και τα εσπεριδοειδή αναγνωρίζει κανείς ώριμα βερίκοκα. Η επίγευση είναι ιδιαίτερα ευχάριστη και μακρά. Συνολικά ένα ιδιαίτερα ισορροπημένο κρασί με ιδιαίτερη γεύση. Βάλτε το δίπλα σε λαδερά, μεζέδες, ψάρια, θαλασσινά, ακόμη και λευκά κρέατα.

Αϊβαλής, Νεμέα 2015. 

Χρώμα βαθύ πορφυρό. Στη μύτη κυριαρχούν τα σκουρόχρωμα φρούτα, αλλά και βερίκοκο ενώ στο υπόβαθρο μπορεί κάποιος να ανιχνεύσει το βαρέλι μαζί με αρώματα ανθικά και μπαχαρικών. Στο στόμα τα αρώματα της μύτης συμπληρώνονται από μελάνι, καπνό και μαύρη σοκολάτα. Ταυτόχρονα,  η πολύ καλή ισορροπία μεταξύ τανινών, αλκοόλ και οξύτητας και η μακρά επίγευση κάνουν το κρασί απολαυστικό. Κατά την άποψή μου η καλύτερη απλή Νεμέα. Ταιριάστε το με πιατέλες τυρών και αλλαντικών, μοσχάρι γάλακτος, μαγειρευτά κρέατα και πιάτα με κόκκινες σάλτσες.

Ζαφειράκης, Λημνιώνα 2014. 

Με την χρονιά του 2015 έτοιμη να βγει στην κυκλοφορία, ψάξτε να βρείτε τα τελευταία εναπομείναντα μπουκάλια του 2014. Μιλάμε για ένα καταπληκτικό κρασί που σε τυφλή δοκιμή πολλοί θα το μπέρδευαν με Pinot Noir του Νέου Κόσμου. Ο Χρήστος Ζαφειράκης, που ουσιαστικά έφερε τη Λημνιώνα στο προσκήνιο, δημιούργησε τα τελευταία χρόνια ένα κρασί κομψό, ισορροπημένο που τόσο στη μύτη και στο στόμα κυριαρχούν  το φραγκοστάφυλο, η φράουλα και το βύσσινο διανθισμένα με νότες μπαχαρικών και λουλουδιών.  Μέτριος όγκος, πολύ καλή οξύτητα, μακρά επίγευση. Ο φινετσάτος χαρακτήρας του το κάνει ιδανικό συνοδό για πολλά πιάτα, από σολομό και τόνο, μέχρι φιλέτο πάπιας και πολύπλοκα πιάτα χοιρινού.

Αργατία, Νάουσα 2013. 

Μία Νάουσα δε θα μπορούσε επ’ ουδενί να λείπει από μία τέτοια λίστα. Όχι όμως οποιαδήποτε Νάουσα, αλλά μία που προέρχεται από ένα Boutique Οινοποιείο, κι από ανθρώπους που έχουν τόσο το μεράκι αλλά και τις γνώσεις για να φτιάξουν ένα καλό κρασί. Γευστικά ισορροπεί μεταξύ του νέου στυλ οινοποίησης, που θέλει περισσότερο εκφραστικά κρασιά, και των πιο παραδοσιακών οινοποιήσεων. Έτσι έχουμε ένα κρασί με έντονο κόκκινο φρούτο στη μύτη, αλλά και τα παραδοσιακά αρώματα της αποξηραμένης ντομάτας και του πολτού ελιάς. Το στόμα είναι ισορροπημένο, στιβαρό, με τις ταννίνες παρούσες, αλλά χωρίς να ενοχλούν και με μία ιδιαίτερα ευχάριστη επίγευση. Συνοδεύει κόκκινα κρέατα ειδικά, όταν είναι μαγειρεμένα με σάλτσα ντομάτας, και παλαιωμένα τυριά, αλλά δε θα πει όχι και σε λευκά κρέατα με έντονες σάλτσες.

Αμπελώνες Αντωνόπουλου, Νέα Δρυς 2013.  

Χρώμα σκούρο κόκκινο, σχεδόν αδιαπέραστο. Τυπικά αρώματα της ποικιλίας (μικρά κόκκινα φρούτα και πράσινη πιπεριά) με έντονη επίδραση από το βαρέλι (βανίλια, καπνός, μπαχαρικά). Στο υπόβαθρο ίσα που ανιχνεύονται αρώματα παλαίωσης (forest floor). Στο στόμα η πρώτη εντύπωση έρχεται από τις τανίνες, που χωρίς να είναι επιθετικές,  δεν έχουν δαμαστεί ακόμη από το χρόνο. Σε δεύτερη φάση σε κερδίζει τόσο το πλούσιο και ισορροπημένο στόμα. Το τελείωμα είναι ιδιαίτερα μακρύ και ευχάριστο. Ένα κρασί που ζητά επίμονα να ταιριαστεί με κόκκινο κρέας.

Γκλίναβος, Παλιοκαιρίσιο. 


Φυσικό, orange, ημιαφρώδες και ημίξηρο κρασί. Ένα ιδιαίτερο blend της λευκής ποικιλίας Ντεμπίνα και της ερυθρής Βλάχικο. Η πρώτη επαφή με το κρασί είναι το μελί χρώμα του, κάτι που αρχικά ξενίζει μιας και θυμίζει έντονη οξείδωση, ενώ στη μύτη ξεχωρίζουν αρώματα ώριμων πυρηνόκαρπων, μήλου, βουτύρου και μπαχαρικών. Στο στόμα είναι αισθητή η οξείδωση, που όμως δεν είναι ενοχλητική μιας που κοντράρει τον off dry χαρακτήρα του κρασιού, ενώ η παλέτα των γεύσεων ταιριάζει με τα αρώματα του κρασιού. Οι φυσαλίδες και η οξύτητα από την άλλη, το κάνουν ιδιαίτερα δροσιστικό. Η προτεινόμενη θερμοκρασία σερβιρίσματος οι 10°C με 12°C. Ένα κρασί πασπαρτού, που ο πολύπλοκος χαρακτήρας του το κάνει να ταιριάζει με διάφορα πιάτα της Ελληνικής και όχι μόνο κουζίνας.




Δευτέρα, 31 Ιουλίου 2017

Απομυθοποιώντας το κρασί... Μέρος ενδέκατο

Η έννοια Terroir

Όσο περισσότερο προσπαθεί να εμβαθύνει κάποιος στο κρασί, τόσο περισσότερο έρχεται σε επαφή με την argot του κρασιού που έχει αναλυθεί σε παλιότερο άρθρο. Μία από τις εκφράσεις κλειδί της διαλέκτου αυτής, και ίσως η πιο παρεξηγημένη, είναι η έννοια του terroir. Κάθε παραγωγός πλέον αναφέρεται στο terroir του αμπελιού του χωρίς όμως κανένας να προσδιορίζει τι είναι ακριβώς το terroir. Η λέξη terroir είναι λατινικής προελεύσεως (από το terra, γη) και τη πρωτο-χρησιμοποίησαν Γάλλοι οινοπαραγωγοί για να αναδείξουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των κρασιών κάποιας περιοχής. Φυσικά πολύ πριν τους Γάλλους, οι αρχαίοι Έλληνες συνήθιζαν να σφραγίζουν τους αμφορείς που μετέφεραν το κρασί με μία σφραγίδα του τόπου προέλευσης κι έτσι πολύ σύντομα διάφορες περιοχές έγιναν διάσημες για το κρασί που παρήγαγαν. Αργότερα και οι Ρωμαίοι αναγνώρισαν τη σημασία της προέλευσης του κρασιού  και έτσι οι οίνοι των περιοχών Falernum από την ποικιλία Aglianico στην Καμπανία, και Caecubum από την ποικιλία Abbuoto στο Λάτιο, αναφέρονται από τον Πλίνιο ως οι παλαιότεροι και πιο γνωστοί.
Οι παράγοντες που επηρεάζουν το terroir σύμφωνα με το Wine Folly.
Αν προσπαθήσουμε να δώσουμε έναν σύγχρονο ορισμό για την έννοια του terroir θα λέγαμε ότι αναφέρεται σε μία συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή στην οποία αναπτύσσεται συλλογική γνώση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ του αναγνωρίσιμου φυσικού και βιολογικού περιβάλλοντος, και των εφαρμοσμένων καλλιεργειών, παρέχοντας διακεκριμένα χαρακτηριστικά για τα προϊόντα που προέρχονται από αυτήν την περιοχή. Συνολικά, αυτά τα διακεκριμένα χαρακτηριστικά δημιουργούν αυτό που πιο απλά λέμε χαρακτήρα. Ορισμένες παραδοσιακές καλλιέργειες για τις οποίες μελετάται το terroir είναι το κρασί, καφές, καπνός, σοκολάτα, πιπεριές τσίλι, λυκίσκος, αγαύη (για παρασκευή τεκίλα και mezcal), ντομάτες, σιτάρι, σιρόπι σφενδάμου, τσάι και κάνναβη.

Οι βασικοί παράγοντες του φυσικού και βιολογικού περιβάλλοντος που προσδίδουν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα στο κρασί έχουν αναγνωρισθεί ότι είναι το κλίμα, το έδαφος, το ανάγλυφο της περιοχής, και τέλος οι διάφορες παραδοσιακές τεχνικές.

Κλίμα: Οι αμπελουργικές περιοχές μπορούν βασικά να χωριστούν ανάλογα με το είδος του κλίματος σε περιοχές με ψυχρό (δροσερό) κλίμα και περιοχές με θερμό (ζεστό) κλίμα. Τα σταφύλια από τα θερμότερα κλίματα συνήθως έχουν υψηλότερα επίπεδα ζάχαρης και παράγουν κρασιά με υψηλή αλκοόλη, ενώ στα πιο δροσερά κρασιά έχουν γενικά χαμηλότερα επίπεδα ζάχαρης και έχουν μεγαλύτερη οξύτητα.
Εμβαθύνοντας στην έννοια του κλίματος θα λέγαμε ότι το κλίμα χωρίζεται σε μικροκλίμα (το κλίμα στο εσωτερικό του αμπελώνα ή σε ένα τμήμα του αμπελώνα), μεσοκλίμα 
(το κλίμα σε μια μικρή περιοχή γύρω από τον αμπελώνα) και μακροκλίμα (το κλίμα στην ευρύτερη περιοχή του αμπελώνα). Είναι προφανές ότι αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο τον αμπελουργό είναι το μικροκλίμα του αμπελώνα τους.

Έδαφος: Υπάρχουν εκατοντάδες διαφορετικοί τύποι εδαφών, πετρωμάτων και ορυκτών κοιτασμάτων στους αμπελώνες του κόσμου. Η δομή, η σύσταση και η χημική σύνθεση του εδάφους του χωραφιού, παίζει σπουδαίο ρόλο, τόσο στην ανάπτυξη των φυτών της αμπέλου, όσο και στα παραγόμενα σταφύλια που χρησιμοποιούνται για οινοποίηση. Ενδεικτικά, μπορεί να αναφερθεί, ότι το κάλιο και το ασβέστιο επηρεάζουν, το πρώτο τα ζάχαρα και το δεύτερο τις αρωματικές ουσίες, ενώ το χλωριούχο νάτριο αν εμπεριέχεται στο έδαφος του χωραφιού, θεωρείται απαγορευτικός παράγοντας για την ανάπτυξη και εγκατάσταση αμπελιού. Τα περισσότερα εδάφη αμπελώνων μπορούν να ταξινομηθούν σε 4 βασικούς τύπους που ο καθένας επηρεάζει τη γεύση του κρασιού:

  • Αμμώδη (S), χονδρόκοκκα, ελαφρά εδάφη, δίνουν κομψά κρασιά με υψηλό αρωματικό δυναμικό, υστερούν συνήθως σε χρώμα και συνήθως έχουν χαμηλές τανίνες. 
  • Αργιλώδη εδάφη (C),  λεπτόκοκκα, βαριά εδάφη, είναι πιο ψυχρά, αλλά συγκρατούν αρκετό νερό και δίνουν ρωμαλέα κρασιά, με έντονα χαρακτηριστικά. 
  • Ιλυώδη εδάφη (Si), μέσα εδάφη,  δίνουν μαλακά και στρογγυλεμένα κρασιά με ελαφρώς μικρότερη οξύτητα. 
  • Πηλώδη εδάφη (L), μετρίως χονδρόκοκκα, συνήθως συνδυάζονται με υψηλά ποσοστά οργανικής ύλης (χούμους) κάτι που τα κάνει ιδιαιτέρως εύφορα και για αυτό δεν είναι κατάλληλα για καλλιέργεια σταφυλιών οινοποίησης. Τα κρασιά από αυτά τα εδάφη έχουν αδύναμη γεύση και χρώμα. 
Στην πράξη όμως συναντάμε έχουμε συνδυασμούς αυτών των τεσσάρων κατηγοριών εδαφών. Έτσι μπορεί να έχουμε εδάφη αργιλοπηλώδη (CL), αμμοπηλώδη (SL) κλπ.  Η ύπαρξη λίθων και χαλικιών, όπως και η παρουσία ασβεστολιθικών πετρωμάτων στο έδαφος επηρεάζουν επίσης τη γεύση του κρασιού. Οι λίθοι και τα χαλίκια είναι ευνοϊκά για τα βαριά εδάφη (γιατί τα κάνουν διαπερατά στο νερό και τον αέρα), όχι όμως για τα αμμώδη εδάφη. Μία κοινή (αν και λανθασμένη) πεποίθηση είναι η συσχέτιση της παρουσίας συγκεκριμένων πετρωμάτων στο έδαφος (π.χ. ηφαιστειακών) με την "ορυκτότητα" ή την "μεταλλικότητα" που εμφανίζεται οργανοληπτικά σε ορισμένα κρασιά, Δεν υπάρχει επιστημονική απόδειξη που να συνδέει αυτά τα χαρακτηριστικά με το έδαφος. Τα ασβεστολιθικά πετρώματα βοηθάνε τα φυτά να απορροφήσουν διάφορα ιχνοστοιχεία, αλλά ταυτόχρονα εάν είναι πορώδη βοηθούν στην αποστράγγιση του νερού. Αν όμως τα επίπεδα του ασβεστόλιθου είναι υψηλά το έδαφος γίνεται αλκαλικό και αυτό μπορεί να προκαλέσει χλώρωση (ασθένεια όπου τα φύλλα κιτρινίζουν ανάμεσα από τα νεύρα. ) στα αμπέλια. 

Το έδαφος συνήθως αποτελείται από διαδοχικά στρώματα διαφορετικής σύστασης. Στην περιοχή Coonawarra στη Νότιο Αυστραλία έχουμε ένα επιφανειακό αργιλώδες στρώμα και κάτω από αυτό υπάρχει ένα ασβεστολιθικό στρώμα. Η φωτογραφία είναι του Milton Wordley.
Ανάγλυφο: Τόσο η διαμόρφωση του αναγλύφου, όσο και το υψόμετρο είναι σημαντικοί παράγοντες για τους ποιοτικούς αμπελώνες. Εκτός αυτών τόσο τα γεωλογικά χαρακτηριστικά (βουνά, κοιλάδες, που βρίσκονται μακριά από την ενδοχώρα), όσο και η χλωρίδα (φυτά, μικρόβια και δέντρα), και τα υπόγεια και υπέργεια ύδατα επηρεάζουν την ποιότητα ενός κρασιού από μια συγκεκριμένη περιοχή.

Παραδοσιακές τεχνικές αμπελουργίας και οινοποίησης: Παρόλο που η παράδοση είναι ανθρώπινη αλληλεπίδραση, οι οι παραδοσιακές μέθοδοι οινοποίησης τείνουν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το κλίμα, το έδαφος και το ανάγλυφο της περιοχής. Π.χ. σε ιδιαίτερα θερμές περιοχές όπως στον ευρωπαϊκό νότο, ευνοείται η παραγωγή ενισχυμένων οίνων, οι οποίοι συντηρούνται πιο εύκολα και μπορούσαν έτσι να χρησιμοποιούνται από τους ναυτικούς σε μακροχρόνια ταξίδια. 

Τελικά ποια είναι τα κρασιά terroir; 

Έχει πλέον επικρατήσει όλοι οι παραγωγοί να αναφέρουν ότι τα κρασιά τους είναι ιδιαίτερα λόγω του terroir. Φυσικά και δεν μπορεί να είναι όλα τα κρασιά, κρασιά terroir. Για να είναι ένα κρασί terroir θα πρέπει να υπάρχει ένας μοναδικός συνδυασμός των κριτηρίων που αναφέραμε παραπάνω. Δηλαδή ένας μοναδικός συνδυασμός σύστασης και ανάγλυφου εδάφους με ένα μοναδικό κλίμα και με κάποιες συγκεκριμένες παραδοσιακές τεχνικές. Δεν μπορούμε να μιλάμε όμως για terroir σε οίνους μαζικής παραγωγής, ή οίνους καθαρά τεχνολογικούς.  
Το πιο κλασσικό παράδειγμα είναι αυτό της Βουργουνδίας στη Γαλλία, όπου σε μια σχετικά μικρή οινοποιητική περιοχή υπάρχει μία τεράστια εδαφική ποικιλομορφία και παράλληλα χρησιμοποιούνται αναλόγως με την περιοχή, διαφορετικές πρακτικές στην οινοποίηση.  Πρόσφατες έρευνες Γάλλων και Γερμανών χημικών με τη χρήση υπερσύγχρονων χρωματογράφων και φασματογράφων απέδειξαν την επίδραση του terroir στους παραγόμενους οίνους τεσσάρων επιλεγμένων αμπελώνων που βρίσκονται ανάμεσα στις περιοχές Côte de Beaune και Côte de Nuits. Για να είναι σίγουροι μάλιστα ότι οι διαφορές δεν έχουν να κάνουν με μία τυχαία χρονιά εξετάστηκαν κρασιά από διάφορες χρονιές όπου φάνηκε ξεκάθαρα η επίδραση του Terroir.
Για την Ελλάδα, αν και δεν υπάρχουν ακόμη επιστημονικές μελέτες, το πιο κλασσικό παράδειγμα κρασιών terroir είναι οι οίνοι που παράγονται από τους μη γραμμικούς αμπελώνες στο νησί της Σαντορίνης. Τα συγκεκριμένα αμπελοτόπια συνδυάζουν όλα τα παραπάνω: ιδιαίτερο έδαφος, άνυδρο ηφαιστειακό, με το μοναδικό ανάγλυφο της περιοχής, το θερμό κλίμα με τους έντονους άνεμους και τις λίγες βροχοπτώσεις το καλοκαίρι και τέλος τις μοναδικές πρακτικές των οινοποιών και των αμπελουργών της Σαντορίνης. 


Τα κρασιά terroir είναι καλύτερα από τα μη-terroir;

Όπως πάντα δεν είναι όλα Άσπρο-Μαύρο. Έτσι λοιπόν δεν μπορεί κάποιος απόλυτα να πει αν τα κρασιά terroir είναι καλύτερα από τα μη terroir. Αυτό που μπορεί να πει κάποιος με ακρίβεια όμως είναι ότι τα κρασιά terroir είναι ιδιαίτερα, μιας που προβάλλουν τον χαρακτήρα μιας συγκεκριμένης περιοχής, που ίσως κάποιες φορές να είναι και μοναδικός, κάτι όμως που τις περισσότερες φορές μεταφράζεται σε υψηλές τιμές. Από την άλλη υπάρχουν πάρα πολλά κρασιά που είναι εξαιρετικά χωρίς να αναδεικνύουν κάποιον ιδιαίτερο χαρακτήρα. Τέλος η κατάχρηση του όρου terroir από τους παραγωγούς τις περισσότερες φορές μπερδεύει τον καταναλωτή μιας που πολλές φορές χαρακτηρίζονται ως terroir κρασιά χαμηλής ποιότητας. Είναι λοιπόν απόφαση του καταναλωτή το αν θα προτιμήσει κρασιά terroir ή όχι.

Παρασκευή, 30 Ιουνίου 2017

Κρασί το καλοκαίρι;

Το καλοκαίρι, έφτασε επιτέλους μετά από ένα βαρύ χειμώνα. Το θερμόμετρο έχει ανέβει τις τελευταίες μέρες αρκετά πάνω από τους 30°C και ήδη βιώσαμε τους πρώτους μίνι καύσωνες, Ταυτόχρονα αλλάζει σιγά σιγά η διάθεσή μας, και αρχίζουμε να προσαρμοζόμαστε στις συνθήκες του καλοκαιριού. Τρώμε πιο ελαφρά φαγητά, βασισμένα στα λαχανικά της εποχής,  ενώ την τιμητική τους έχουν και τα ψάρια, μικρά και μεγάλα, αλλά και τα θαλασσινά. Παράλληλα η καλοκαιρία βοηθά όσους θέλουν να επιδοθούν στην ευγενή τέχνη του barbecue. Το θέμα όμως είναι όχι το τι τρώμε, αλλά το τι πίνουμε.
Όσο αναφορά τα λαδερά της ελληνικής κουζίνας, τα πράγματα είναι απλά. Ένα ροζέ κρασί θα ταιριάξει απόλυτα. Προτιμήστε ένα κρασί από τον Ελληνικό αμπελώνα, μιας που πλέον υπάρχουν πάρα πολλές επιλογές για όλα τα γούστα (μπορείτε να διαβάσετε το σχετικό άρθρο για τα ροζέ κρασιά). Ένα άλλο παραδοσιακό καλοκαιρινό πιάτο είναι τα τηγανιτά λαχανικά. Μια χρυσή κρούστα από τηγανισμένο κουρκούτι περιβάλει καλοκαιρινά λαχανικά, πιπεριές, μελιτζάνες, κολοκυθάκια, και γιατί όχι ντομάτες, που έχουν τηγανιστεί σε υψηλές θερμοκρασίες. Ο ιδανικός συνδυασμός θα ήταν ένα ελαφρύ, φρουτώδες λευκό κρασί με αρκετή οξύτητα. Κι εδώ υπάρχουν πολλές επιλογές, τόσο από ξενικές ποικιλίες (Sauvignon Blanc, Chardonnay δεξαμενής) όσο και ελληνικές (Μοσχοφίλερο και Μαλαγουζιές με μεγάλη οξύτητα). 
Για τα ψάρια και τα θαλασσινά που έχουν την τιμητική τους το καλοκαίρι υπάρχουν και πάλι πολλές εναλλακτικές. Τα όστρακα ζητάνε κρασιά με μεγάλη οξύτητα, και βρίσκουν το καλύτερο ταίρι τους στα ξηρά αφρώδη κρασιά. Η "παραδοσιακή" αστακομακαρονάδα ή γαριδομακαρονάδα συνδυάζονται με ένα πλούσια λευκά κρασιά (ένα Chardonnay ή μία Σαντορίνη με βαρέλι) ή με ροζέ. Τα μεγάλα λευκόσαρκα ψάρια από την άλλη μπορεί να συνδυαστούν τόσο με ένα Chardonnay ή με μία Σαντορίνη. Στα λιπαρά ψάρια με σκούρο κρέας το ταίριασμα εξαρτάται από το πως μαγειρεύονται. Το παραδοσιακό Ελληνικό πλακί ζητάει ένα σκουρόχρωμο ροζέ κρασί ή ακόμη και ένα ελαφρύ κόκκινο. Τα λεμονάτα λιπαρά ψάρια από την άλλη ζητάνε μία αντίστοιχα έντονη γεύση οπότε μία παλαιωμένη ελαφρώς οξειδωτική βαρελίσια Σαντορίνη θα ταιριάξει απόλυτα. Τέλος όσοι προτιμούν τα ψάρια με κόκκινη σάρκα (τόνος, ξιφίας) ας κοιτάξουν ένα ελαφρό κόκκινο κρασί.
Ο συνδυασμός κρασιού με ψητά κρέατα αποτελεί ένα πιο δύσκολο έργο. Το καθιερωμένο Καλοκαιρινό barbecue όπου διάφορα κρέατα ψήνονται στη σχάρα είναι ένας σχετικά απλός τρόπος μαγειρέματος. Υπάρχει ένα μόνο κύριο συστατικό (συνήθως μια πρωτεΐνη), αυτό όμως που κάνει τη διαφορά είναι τα καρυκεύματα, οι μαρινάδες, και οι σάλτσες. Η επιλογή του κατάλληλου κρασιού για να το συνδυάσετε με κρέατα στη σχάρα, εξαρτάται από δύο παράγοντες: Πρώτον, πόσο πλούσια είναι η πρώτη ύλη και, αφετέρου, ποια είναι η κυρίαρχη γεύση. Για τα ελαφρύτερα κρέατα - όπως το κοτόπουλα αλλά ακόμη και για τα άσπρα ψάρια και τα λαχανικά - επιλέξτε ένα ελαφρό κρασί που δε θα σκεπάσει τις γεύσεις. Για πιο έντονα κρέατα - λουκάνικα, μπιφτέκια, μπριζόλες - επιλέξτε ένα πιο στιβαρό κρασί. Όσο αναφορά τώρα για την κυρίαρχη γεύση. Για τις μοσχαρίσιες μπριζόλες και το αρνί  - ακόμα και αν μαρινάρονται εκ των προτέρων - η κυρίαρχη γεύση θα είναι σχεδόν πάντα το ίδιο το κρέας. Θέλουμε λοιπόν ένα κόκκινο κρασί με δομή, αλλά που θα μπορεί να σερβιριστεί σε λίγο χαμηλότερη θερμοκρασία από το κανονικό. Με πρώτες ύλες όπως το κοτόπουλο το οποίο συνδυάζεται με έντονες σάλτσες, όπως σάλτσα μπάρμπεκιου, ή γαρίδες με μία σάλτσα βινεγκρέτ με σκόρδο και καυτερή πιπεριά, η σάλτσες ή τα καρυκεύματα είναι μακράν η κύρια γεύση του πιάτου και θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στην επιλογή του κρασιού. Μια πιο καυτερή σάλτσα ίσως ζητάει ένα κρασί με λίγα υπολειπόμενα ζάχαρα για να ισορροπήσει τη γεύση.

Τα δικά μου κρασιά για το καλοκαίρι...

Χατζηδάκης Αηδάνι

Μπορεί η Σαντορίνη να έχει το όνομα, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση το Αηδάνι έχει τη χάρη. Χρώμα χρυσοκίτρινο, εντυπωσιακή μύτη, όχι αυστηρή, όπου τα εσπεριδοειδή, συνδυάζονται με εξωτικών φρούτων και νότες ορυκτότητας/μεταλλικότητας. Στο στόμα ξεχωρίζει η ζωηρή οξύτητα, η φοβερή ισορροπία, και η πολυπλοκότητα.  Μεγάλη και ευχάριστη επίγευση. Συνοδεύει άριστα ψάρια και θαλασσινά και λευκόσαρκα κρέατα χωρίς έντονες σάλτσες, δε θα πει όμως όχι και σε ζυμαρικά με ελαφριές σάλτσες, καλοκαιρινά ριζότο, αλλά και φρέσκα λευκά τυριά. Ένα κρασί πασπαρτού.

Ζαφειράκης Logos


Ένα από τα καλύτερα ελληνικά Chardonnay. Χρώμα κίτρινο με πράσινες ανταύγειες. Αρώματα εσπεριδοειδών και λευκόσαρκων φρούτων με νότες βοτανικότητας (ρίγανη και βασιλικός). Στο στόμα ξεχωρίζει η καταπληκτική οξύτητα και η μεταλλικότητα. Το όλο σύνολο είναι τρομερά ισορροπημένο και πληθωρικό. Πολύ μακρά επίγευση. Ιδανικό συνοδευτικό για όστρακα, θαλασσινά, ψάρια, λευκά κρέατα, λαχανικά, πράσινες σαλάτες και ζυμαρικά.

Τρουπής Τομή Λευκό

Ένα Μοσχοφίλερο που έχει περάσει από βαρέλι. Αχυροκίτρινο χρώμα. Στη μύτη τα τυπικά αρώματα του μοσχοφίλερου συνδυάζονται με αρώματα εσπεριδοειδών και ανθικές νότες. Το βαρέλι έχει ενσωματωθεί υπέροχα δίνοντας στη μύτη ένα ελαφρύ άρωμα φρυγανισμένου ψωμιού και στο στόμα μία καλή λιπαρότητα. Στο στόμα όμως αυτό που κυριαρχεί είναι η τυπική οξύτητα του μοσχοφίλερου. Μακρύ και ευχάριστο τελείωμα. Ακόμη ένα κρασί μπαλαντέρ αφού μπορεί να συνοδεύσει λεμονάτα κρέατα, ψητά λιπαρά ψάρια, θαλασσινά, αλλά και ζυμαρικά με άσπρες σάλτσες.

Κυρ Γιάννη Ακακίες Sparkling

Ένα ημιαφρώδες κρασί από το Αμύνταιο. Λαμπερό ανοιχτό τριανταφυλλί χρώμα, και έντονο αφρισμό. Ζωηρή μύτη με αρώματα μικρών κόκκινων φρούτων, ενώ στο φόντο μπορεί κάποιος να ανιχνεύσει γλυκό ντομάτα. Στο στόμα τα υπολειπόμενα ζάχαρα (το κρασί είναι ημίξηρο) εξισορροπούνται από την πολύ καλή οξύτητα. Μέτριο σώμα και σχετικά χαμηλό αλκοόλ με τα αρώματα της μύτη να περνάνε στο στόμα. Ευχάριστη και φρουτώδης επίγευση. Iδανικό συνοδευτικό σε πιάτα μεσογειακής (ελληνικής, ιταλικής, ισπανικής) αλλά και της ασιατικής κουζίνας, ψάρια όπως ο σολομός, διάφορα μεζεδάκια (finger food). Επίσης πίνεται και σκέτο σαν απεριτίφ.

Δουλουφάκης Δάφνιος Ερυθρός

Το απόλυτο value for money ελληνικό ερυθρό κρασί απ΄την κρητική ποικιλία Λιάτικο. Ωριμάζει 8 μήνες, κατά 50% σε μεγάλα βαρέλια γαλλικού δρυ και κατά 50% σε βαρέλια 225lt  τρίτης ή και τέταρτης χρήσης. Χρώμα ρουμπινί, όχι όμως βαθύ. Στη μύτη διακρίνονται αρώματα αποξηραμένων μαύρων φρούτων, γλυκών μπαχαρικών, ενώ στο υπόβαθρο εντοπίζεις πάστα τομάτας και δέρμα.  Στο στόμα η πρώτη εντύπωση είναι το μέτριο  σώμα,  η καλή οξύτητα,  αλλά και οι μαλακές τανίνες  που του δίνουν μία φινέτσα. Δοκιμάστε σε ελαφρώς πιο χαμηλή θερμοκρασία από το συνηθισμένο (16°C-17°C).  Συνοδεύει άριστα το καλοκαιρινό μας barbecue αλλά και μαγειρευτά κρέατα και ζυμαρικά με κόκκινες σάλτσες.

Υστερόγραφο

Το παραπάνω άρθρο επ' ουδενί λόγο δεν αποτελεί πρόταση αγοράς. Αποτελεί μια προσωπική οινική καταγραφή. Η δική μου πρόταση είναι να δοκιμάσετε όσα περισσότερα ελληνικά κρασιά μπορείτε και να βρείτε ποια ταιριάζουν στο προσωπικό σας γούστο.

Δευτέρα, 5 Ιουνίου 2017

Rapsani Wine Adventure

Δεν είναι η πρώτη φορά που θα αναφερθώ στον αμπελώνα της Ραψάνης. Πριν περίπου δύο χρόνια είχα μία πρώτη επαφή με τα αμπέλια και τους ανθρώπους της Ραψάνης και περιέγραψα αυτή την επαφή σε ένα σχετικό άρθρο.  Αυτή τη φορά, στα πλαίσια της ετήσιας εκδήλωσης "Ανοιχτές Πόρτες" το οινοποιείο Τσάνταλη έδωσε τη δυνατότητα σε μερικούς οινόφιλους να λάβουν μέρος στο “Rapsani Wine Adventure”, ένα μοναδικό concept που συνδυάζει γευστικές δοκιμές με παράλληλες επισκέψεις στα δύσβατα ομολογουμένως αμπελοτόπια της Ραψάνης. Έτσι ο επισκέπτης βρίσκεται έξω από τις κλασσικές επισκέψεις σε οινοποιεία και τις γευσιγνωσίες σε κλειστές αίθουσες, και ανακαλύπτει τη πραγματική “ψυχή της Ραψάνης”. Αυτή η ομολογουμένως εντυπωσιακή προσέγγιση στον οινο-τουρισμό είναι αντάξια του terroir, των οίνων, της μακρόχρονης παράδοσης και της οινικής κληρονομιάς της Ραψάνης.

Αν θα θέλαμε να περιγράψουμε συνοπτικά το πρόγραμμα της επίσκεψης θα λέγαμε ότι μετά την αρχική επιβίβαση σε ανοικτά τζιπ ξεκινάει η ανάβαση από τα 200 στα 800 μέτρα υψόμετρο στις ανατολικές πλαγιές του Ολύμπου, στην ΠΟΠ ζώνη της Ραψάνης. Η περιήγηση αυτή μέσα στο ανεπανάληπτης ομορφιάς και με συνεχείς εναλλαγές τοπίο, διακόπτεται από επισκέψεις σε διάφορα αμπελοτόπια, σε σημεία εξαιρετικά δύσβατα, όπου γίνονται στάσεις και μιλάμε με τους ανθρώπους του οινοποιείου για τον αμπελώνα της Ραψάνης, τις υπο-ζώνες, περπατάμε μέσα στους αμπελώνες και δοκιμάζουμε τα κρασιά που παράγονται από τα συγκεκριμένα σημεία. Η επίσκεψη στους αμπελώνες καταλήγει  στο προαύλιο της Μονής Αγίων Θεοδώρων, που είναι αφιερωμένη στους ντόπιους αμπελουργούς, όπου η γευσιγνωσία των κρασιών συνδυάζεται με επιλογή από τοπικά τυριά και αλλαντικά. Τέλος γίνεται μία επίσκεψη στο μουσείο Οίνου της Ραψάνης.
Ξινόμαυρο στο στάδιο της καρπόδεσης σε αμπέλι της Ραψάνης. Σε λίγους μήνες αυτό που βλέπετε θα μεταμορφωθεί σε ένα τσαμπί σταφύλια.
Λίγα λόγια όμως πρώτα για τους αμπελώνες της Ραψάνης. Τα αμπελοτόπια της Ραψάνης είναι διάσπαρτα στις πλαγιές του Κάτω Ολύμπου. Το έδαφος παρουσιάζει κλίση από 2% έως 20%, το χώμα είναι σχετικά φτωχό σε οργανική ύλη (από 1% μέχρι 2%). Το ποσοστό της οργανικής ύλης μειώνεται όσο αυξάνει το υψόμετρο. Για πρακτικούς λόγους τα αμπελοτόπια έχουν κατηγοριοποιηθεί σε τρεις ζώνες  Στην πρώτη ζώνη έχουμε γραμμικά αμπελοτόπια σε αμμοπηλώδες έδαφος με υψόμετρο μέχρι 250 μέτρα που ηλικίας συνήθως μέχρι 25 ετών. Στη δεύτερη ζώνη έχουμε υψόμετρο από 250 μέχρι 500 μέτρα, το έδαφος είναι αργιλοπηλώδες σε σχιστολιθικό υπόβαθρο, και έχουμε τόσο γραμμικούς αμπελώνες όσο και αμπελώνες διαμορφωμένους σε ελεύθερο κύπελλο, ηλικίας συνήθως άνω των 30 ετών. Τέλος από τα 500 μέτρα και πάνω μπαίνουμε στην τρίτη ζώνη, όπου οι αμπελώνες είναι κυρίως διαμορφωμένοι σε ελεύθερο κύπελλο, ηλικίας συνήθως άνω των 35 ετών και το έδαφος είναι και εδώ αργιλοπηλώδες σε σχιστολιθικό υπόβαθρο. Ο προσανατολισμός των αμπελώνων στις δύο τελευταίες ζώνες είναι νοτιοανατολικός.
Στο σιδηροδρομικό σταθμό της Ραψάνης αναμένοντας να επιβιβαστούμε στα ανοιχτά Land Rover του οινοποιείου.
Με βάση τη νομοθεσία τα κρασιά ΠΟΠ Ραψάνης είναι ένα Blend τριών ποικιλιών, Ξινόμαυρου, το οποίο δίνει αρωματική πολυπλοκότητα, τανίνες και οξύτητα, Κρασάτο το οποίο δίνει χρώμα και σώμα στο κρασί, αλλά έχει πιο μαλακές τανίνες, και Σταυρωτό (ή Αμπελακιώτικο) μία ποικιλία της οποίας η χρησιμότητα στο blend έχει αμφισβητηθεί από πολλούς μιας που θεωρούν ότι δεν προσδίδει κάτι ιδιαίτερο στο χαρακτήρα του κρασιού. Ο λόγος που χρησιμοποιούνται αυτές οι ποικιλίες είναι κυρίως ιστορικός. Ο αμπελώνας της Ραψάνης καταστράφηκε ολοσχερώς από τη φυλλοξήρα, οπότε και ξαναφυτεύτηκε με φυτά που ήρθαν από άλλες περιοχές, τα οποία όμως φυτεύτηκαν με τυχαίο τρόπο. Έτσι μέσα στον ίδιο αμπελώνα μπορεί κάποιος να βρει φυτεμένες και τις τρεις ποικιλίες σε τυχαία σειρά.
Πρώτη στάση, αμπελώνας ηλικίας άνω των 30 ετών, με τα φυτά διαμορφωμένα σε ελεύθερο κύπελλο. Στο βάθος ο Πυργετός.
Ξαναγυρνώντας τώρα στην περιήγηση, η οποία είχε αρχικά κανονιστεί για την Κυριακή 28/5/2017, δυστυχώς ανεβλήθη για την επόμενη Κυριακή 4/6/2017 λόγω καιρικών συνθηκών. Παρόλα αυτά οι προβλέψεις έδειχναν ότι οι καιρικές συνθήκες ήταν ευμετάβλητες και για τη δεύτερη Κυριακή, οπότε μέχρι την τελευταία στιγμή τίποτα δεν ήταν σίγουρο. Τελικά σταθήκαμε τυχεροί και το ραντεβού δόθηκε για το πρωί της Κυριακής στον σιδηροδρομικό σταθμό της Ραψάνης, όπου μας περίμεναν τα Land Rover του οινοποιείου.
Γραμμικός αμπελώνας στη Ζώνη ΙΙ. Στο βάθος η Ραψάνη.
Πρώτη στάση έγινε σε ένα αμπελώνα ηλικίας άνω των 30 ετών, με τα φυτά διαμορφωμένα σε ελεύθερο κύπελλο. Αφού περπατήσαμε στον αμπελώνα καταλήξαμε κάτω από τον παχύ ίσκιο μιας καρυδιάς, όπου ο αμπελουργός της Τσάνταλης μας περιέγραψε τις πρακτικές που ακολουθούνται στο συγκεκριμένο αμπελοτόπι καθώς και τις δυσκολίες στην καλλιέργεια του. Κάτω από τον ίσκιο της ίδιας καρυδιάς δοκιμάσαμε το πρώτο κρασί της ημέρας, την ΠΟΠ Ραψάνη Τσάνταλης (περισσότερες λεπτομέρειες για τα κρασιά που δοκιμάστηκαν στο τέλος του άρθρου).
Το αμφισβητούμενο για τη χρησιμότητά του Σταυρωτό.
Ξαναεπιβιβαστήκαμε στα οχήματα και ακολουθήσαμε μία διαδρομή παράλληλα σχεδόν με το δάσος, για να καταλήξουμε στην αμπελοκαλλιεργητική Ζώνη ΙΙ της Ραψάνης. Κατά τη διαδρομή, τα αμπελοτόπια εναλλασσόταν με το δάσος φτιάχνοντας ένα καταπράσινο σκηνικό. Ήμασταν επίσης τυχεροί να δούμε τα ίχνη της δράσης των αγριογούρουνων της περιοχής, που ελλείψει θηρευτών έχουν πολλαπλασιαστεί, προκαλώντας τεράστιες ζημιές στα αμπέλια.  Η επόμενη στάση έγινε αρκετά μέτρα πιο ψηλά σε ένα γραμμικό αμπελώνα της Ζώνης ΙΙ. 
Στην είσοδο της μονής μία μεγάλη βρύση.
Το έδαφος εδώ ήταν αρκετά πιο πηλώδες και τα φυτά είχαν ηλικία μέχρι 20 ετών. Εδώ έγινε η δεύτερη γευστική δοκιμή της Ραψάνης Reserve 2013. Παραδοσιακά το οινοποιείο του Τσάνταλη παρήγαγε δύο οίνους ΠΟΠ Ραψάνη, τον απλό και τον Επιλεγμένο. Κάποια στιγμή μετά τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας, αυτό άλλαξε και ο Επιλεγμένος οίνος αντικαταστάθηκε από 2 ετικέτες, την Ραψάνη Reserve και την Ραψάνη Grande Reserve. Και οι δύο χρησιμοποιούν σταφύλια από επιλεγμένα αμπελοτόπια, Η Ραψάνη Reserve ωριμάζει 12 μήνες σε βαρέλια από γαλλική δρυ 300 λίτρων  (40% καινούρια – 60% 2ης και 3ης χρήσης) και μετά τουλάχιστον άλλους 12 μήνες στη φιάλη. Η Ραψάνη Grande Reserve ωριμάζει 18 μήνες σε βαρέλια από γαλλική δρυ 300 λίτρων  (40% καινούρια – 60% 2ης και 3ης χρήσης) και στη συνέχεια τουλάχιστον άλλους 18 μήνες στη φιάλη. 
Άποψη της μονής.
Επιβιβαστήκαμε εκ νέου στα οχήματα και συνεχίσαμε τη διαδρομή μας μέσα από τα αμπελοτόπια και τα δάση της περιοχής. Επόμενη στάση στο μοναστήρι των Αγίων Θεοδώρων, μέσα σε ένα καταπράσινο δασικό τοπίο. Η μονή βρίσκεται σε απόσταση 3 χιλιομέτρων στο νότιο τμήμα του χωριού, μέσα σε πυκνό δάσος βαλανιδιάς και κρανιάς. Ο ναός κτίστηκε στα 1778 στη θέση παλαιότερου βυζαντινού και τοιχογραφήθηκε την ίδια περίοδο από ζωγράφους οι οποίοι ακολούθησαν την παράδοση αλλά παράλληλα υιοθέτησαν και νεωτερικά στοιχεία. Το αρχιτεκτόνημα καθώς και οι τοιχογραφίες του με το πλούσιο εικονογραφικό πρόγραμμα, σχεδόν άγνωστα στο ευρύτερο κοινό, εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη και γίνονται αδιάψευστοι μάρτυρες της οικονομικής ακμής της Ραψάνης τις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα. 
Από το λιτό εσωτερικό του ναού.
Εκεί στο φιλόξενο εξωτερικό χώρο της μονής συνεχίστηκαν οι γευστικές δοκιμές, και οι άνθρωποι του Οινοποιείου φρόντισαν να μας ετοιμάσουν ένα μικρό πικ-νικ. Μέσα σε λίγο χρόνο στήθηκε ένας πλούσιος μπουφές με παραδοσιακά τυριά και αλλαντικά από όλη την Ελλάδα. Εκεί λοιπόν είχαμε τη δυνατότητα να δοκιμάσουμε τόσο πειραματικές οινοποιήσεις, όσο και παλαιότερες σοδειές της Ραψάνης Reserve, της Grande Reserve, όσο και της παλαιότερης Επιλεγμένης Ραψάνης.
Ο πλούσιος μπουφές που στήθηκε γι το πικ-νικ. 
Δυστυχώς κάπου εδώ έληξε και η περιήγησή μας και πήραμε το δρόμο της επιστροφής, γιατί το μουσείο οίνου της Ραψάνης ήταν κλειστό. Αυτό φυσικά δίνει το κίνητρο για μία νέα εξόρμηση στην Ραψάνη στο προσεχές διάστημα.

Γευστικές δοκιμές

ΠΟΠ Ραψάνη 2014

Η εισαγωγική ετικέτα του οινοποιείου. Ένα value for money κρασί. Το κρασί παλαιώνει έξι μήνες σε γαλλικά βαρέλια των 300 λίτρων (30% πρώτης χρήσης – 70% 2ης και 3ης χρήσης) και στη συνέχεια παραμένει στη φιάλη για τουλάχιστον 6 μήνες πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά. Η χρονιά του 2014 που δοκιμάσαμε είχε ρουμπινί χρώμα. Στην μύτη κυριαρχούσαν αρώματα από κόκκινα φρούτα σε ένα βοτανικό υπόβαθρο με νότες τομάτας, και ελιάς. Το βαρέλι ήταν πολύ καλά ενσωματωμένο, το στόμα ήταν στρογγυλό και ισορροπημένο, ίσως όμως λίγο περισσότερο τανικό από ότι θα έπρεπε. Τελείωμα μεσαίας διάρκειας που άφηνε όμως μία ελαφρά πικράδα. 

Ραψάνη ΒΙΟ 2013

Μία πειραματική ετικέτα που κυκλοφόρησε μόνο σε 5.500 φιάλες. Προέρχεται από βιολογικούς αμπελώνες που διαχειρίζεται το οινοποιείο. Ακολουθείτε ακριβώς η ίδια οινοποίηση με την ΠΟΠ Ραψάνη. Παρόλα αυτά οι διαφορές με την απλή Ραψάνη ήταν αρκετές. Η μύτη ήταν πιο εκφραστική, με αρώματα πιο σκουρόχρωμων φρούτων, ενώ το στόμα ήταν πιο γεμάτο και η επίγευση σαφώς πιο μακρά. Μακάρι κάποια στιγμή να κυκλοφορήσει και στην αγορά.  

Ραψάνη Reserve 2013

Εδώ τα πράγματα αρχίζουν και σοβαρεύουν. Χρώμα βαθύ ερυθρό, σχεδόν αδιαπέραστο. Στη μύτη κυριαρχούν αρώματα σκουρόχρωμων φρούτων (βατόμουρα, δαμάσκηνα) ενώ το βαρέλι κάνει πιο αισθητή την παρουσία του με προσθέτοντας νότες καπνού και βανίλιας. Το στόμα είναι πιο πλούσιο αλλά ισορροπημένο, με πολύ καλή οξύτητα και μαλακές τανίνες. Το τελείωμα είναι επίσης πιο μακρύ. Σίγουρα δικαιολογείται  η διαφορά στην τιμή από την απλή Ραψάνη.

Ραψάνη Grande Reserve 2010

To βαθύ ρουμπινί χρώμα δεν προδίδει την ηλικία του κρασιού. Στη μύτη πάλι έχουμε αρώματα από ώριμα σκούρα φρούτα και περισσότερη βανίλια, καθώς και γλυκόριζα και γλυκά μπαχαρικά. Η οξύτητα ισορροπεί το ρωμαλέο και πλούσιο στόμα, ενώ οι στιβαρές τανίνες μας θυμίζουν ότι εδώ έχουμε ένα κρασί αποκλειστικά φαγητού. Ιδιαίτερα μακρύ και ευχάριστο τελείωμα. 

Ραψάνη Reserve 2009

Σε σχέση με την Reserve του 2013 η συγκεκριμένη φάνηκε πιο αδύναμη και πιο κουρασμένη. Παρόλα αυτά το χρώμα δεν πρόδιδε την ηλικία της και τα βασικά χαρακτηριστικά ήταν παρόμοια, απλώς εδώ σε μικρότερη ένταση. Πιθανόν να μην ήταν μία τόσο καλή χρονιά

Ραψάνη Grande Reserve 2008

Και εδώ φάνηκε κάποια κόπωση σε σχέση με την εξαιρετική χρονιά του 2010. Παρόλα αυτά το κρασί παρέμενε αξιόλογο, αν και η σύγκριση με το 2010 το αδικούσε. 

Ραψάνη Επιλεγμένος 2004

Έχοντας δοκιμάσει αρκετές φιάλες από την συγκεκριμένη σοδειά στο παρελθόν μπορώ να πω ότι δεν μου προκάλεσε καμία έκπληξη το πόσο καλό ήταν αυτό το κρασί. Το χρώμα παρέμενε βαθύ πορφυρό με τον μηνίσκο να πορτοκαλίζει ελάχιστα. Στη μύτη μια τρομερή πολυπλοκότητα και ένταση, όπου το φρούτο, τα μπαχαρικά και η γλυκόριζα συμπληρώνονταν από γήινα αρώματα (μανιτάρια, forest floor). Στο στόμα μία τρομερή ισορροπία και φινέτσα με την οξύτητα να υποστηρίζει το σώμα και το αλκοόλ. Η επίγευση ήταν τρομερά μακρά και ευχάριστη. Θα τις έδινα το λιγότερο 2-3 χρόνια ζωής ακόμη.

Ραψάνη Επιλεγμένος 1995

Άλλη μία έκπληξη. Ίσως το καλύτερο κρασί της δοκιμής. Τα χαρακτηριστικά του δεν απείχαν πολύ από τη χρονιά του 2004, αλλά εδώ ήταν όλα πολύ πιο έντονα. Ένα κρασί για σεμινάριο παλαίωσης. Δεν ξέρω αν υπάρχουν άλλες φιάλες διαθέσιμες στο οινοποιείο, αλλά αν το βρείτε κάπου καλοσυντηρημένο μην διστάσετε να το αγοράσετε. Δε νομίζω όμως ότι αξίζει να το ρισκάρει κάποιος με περαιτέρω παλαίωση. Καλύτερα να το απολαύσετε έτσι όπως είναι τώρα. Δεν μπορεί να γίνει καλύτερο.



ΥΓ. Θα ήθελα να ευχαριστήσω το προσωπικό του Οινοποιείου που ετοίμασε και μας συνόδεψε σε αυτή την περιήγησή στους αμπελώνες της Ραψάνης

τον Γρηγόρη Σωτηριάδη μέλος της ομάδας Οινολογικού Τμήματος της Tsantali

τον Χρύσανθο Αλεξιάδη μέλος της ομάδας Αμπελουργικού Τμήματος της Tsantali

και ειδικά την Κυριακή Παναγιώτου, μέλος της ομάδας Marketing και Εταιρικής Επικοινωνίας της Tsantali, η οποία είχε φροντίσει και την παραμικρή λεπτομέρεια.